Jezelf promoten zonder je ziel te verkopen. Tips, coaching en persoonlijke ervaringen over het werken voor jezelf.

Vier tips om je verhaal te presenteren

  tags:  communicatie  motivatie 

Miranda Apeldoorn is zzp-coach & journalist. 
Ze blogt over alles wat interessant kan zijn voor zzp'ers.

Een vriendin van mij wordt zo zenuwachtig wanneer ze op een podium moet staan, dat ze van tevoren een kalmerend middel slikt. Bij mij gebeurt het omgekeerde. Wanneer ik mag spreken voor een groep gebeurt er iets met mijn zelfvertrouwen: dat groeit. Oh zeker, ik kleur donkerrood tot diep in mijn nek. Maar laat dat je niet op het verkeerde been zetten: ach hoe heerlijk vind ik het, voor een groep mensen mijn verhaal te vertellen!

Hoe komt dat? Hetzelfde mechanisme is tijdens optredens werkzaam als wanneer ik een van mijn eigen blogs schrijf. Ik mag aan een aantal mensen tegelijk mijn visie, mijn adviezen, mijn steun meegeven. En dat mag ik doen in de positie van expert. Dat is het mooie van een podium (zowel dat van een echte, als van een blog als podium): het verleent je meteen al enige autoriteit. Daar hoef je alleen maar voor op de verhoging te klimmen.

Een overtuigend verhaal neerzetten gaat echter niet ‘vanzelf’ goed. Waar moet je op letten, wat moet je doen? Ik ben een tijd recensent geweest van managementboeken. Een van de boeken die ik de moeite van het bewaren waard vind, is het kostelijke boek ‘Hoe verpruts ik mijn presentatie? Praktische tips om uw lezing of presentatie volledig de mist in te laten gaan’. Een boek geboren uit fouten, schrijven de auteurs. Fouten die je status van expert binnen een paar seconden verpulveren. 

Welke voorbeelden geven ze? Nog half dronken je verhaal vertellen, veel te laat binnenkomen of helemaal niet op komen dagen, je publiek vertellen dat je invalt voor de echte deskundige, een powerpointpresentatie van je volledige verhaal uitdelen zodat niemand nog hoeft te luisteren naar je, je mobiel beantwoorden tijdens je speech, een duidelijk zichtbare urinevlek in je kleding hebben, allemaal ervaringen die de auteurs of anderen in de praktijk hebben meegemaakt.

Hoe moet het wel? Een paar tips.

1. Zorg allereerst voor een goed verhaal: dat is je hoogste prioriteit
Weet je wie er straks in de zaal zit? En wat hun instapniveau van jouw onderwerp is? Beetje knullig natuurlijk, wanneer je publiek meer weet van het onderwerp dan jij. Of wanneer je publiek juist zo weinig weet, dat alles wat jij ze vertelt klinkt als abracadabra. Kom je er van tevoren niet goed achter waar het niveau ligt van je publiek, geef mensen dan tijdens je presentatie de ruimte om in te breken. Het gaat je er ten slotte om dat zij zo veel mogelijk aan je verhaal hebben. Wat dat betreft is het ook handig, als je weet waar eventuele andere sprekers het over gaan hebben, om overlap te voorkomen. Je kunt ook veel podiumellende voorkomen, als je ervoor zorgt dat je een verhaal in je hoofd hebt, dat je altijd en overal kunt vertellen. Onafhankelijk van de aanwezigheid van beamers, laptops, microfoons, whiteboards, tafels of lege vierkante meters. Als de spullen die je nodig hebt het dan niet doen of niet aanwezig zijn, dan hoeft je publiek daar niks van te merken.

2. Denk aan je opvoeding
Steek jezelf in een nette outfit en steek van wal zonder anderen te beschadigen. Daar komt deze alinea op neer.
Vraag je van tevoren af hoe formeel gekleed je moet gaan. Als je weet dat je publiek in spijkerboek en T-shirt rondloopt, creëer je direct een afstand als je zelf in driedelig grijs verschijnt. Waarom zou je dat willen? Mensen in loondienst hebben vanuit hun functie wellicht een goed excuus voor hun pak, maar als zzp’er maak je zelf uit wat je draagt. Van de andere kant is het ook weer niet de bedoeling dat je je publiek tegemoet loopt in je vaalste T-shirt en je oudste afgetrapte schoenen. Jezelf blijven is prima, maar straal niet opzettelijk uit dat het je niet kan schelen hoe je erbij loopt – mensen zullen vermoeden dat je presentatie je ook weinig kan schelen.

Zie vragen van je publiek als een aanmoediging: hé, de mensen zijn geïnteresseerd. Gaat de vraag over iets dat je zojuist hebt uitgelegd? Met je ogen rollen of heel hard zuchten is een uitstekende manier je vragensteller en de rest van de zaal een hekel aan je te laten krijgen. Omdat je zelf alles van een onderwerp af weet, is je verhaal voor jou volkomen logisch. Mensen die voor het eerst kennismaken met het onderwerp hebben misschien enige incubatietijd nodig. Als zij je daarom vragen stellen die je eigenlijk al hebt uitgelegd, is dat hoera voor je publiek: zij geven je (onderwerp) niet op voor ze je begrepen hebben.

Iemand uit je publiek of je eigen omgeving belachelijk maken, is te belachelijk om veel woorden aan vuil te maken. Dat doe je niet, punt. Hoe reageer je dan op mensen die door je verhaal heen slapen, die hun jengelende kinderen met zich hebben meegebracht, of die op een andere manier storend aanwezig zijn? Ik ga zelf voor de optie er beleefd doch duidelijk een opmerking over te maken. Bijvoorbeeld door te vragen aan de persoon in kwestie of het mogelijk is dat hij ergens anders verder slaapt, of de ouder in kwestie aan te geven dat de kinderen me van mijn à propos brengen. Ik heb gelukkig nog niet veel ervaring met snurkers of jengelaars in de zaal, dus ik hoop bij de reacties onder dit blog op meer tips van mijn lezers. Tijdens mijn FilmFan Filmquiz heb ik altijd wél deelnemers die te pas en te onpas opmerkingen door de zaal slingeren. Bij dit publiek moet ik juist de bal weerkaatsen, of een grapje maken: als ik daar in alle serieusheid om stilte zou verzoeken, zouden de deelnemers het idee krijgen dat ze op school zitten in plaats van bij een leuk evenement!

3. Denk aan de tijd
Zie je verhaal als een harmonica: je moet het in en uit elkaar kunnen vouwen al naar gelang de situatie daarom vraagt. Krijg je een half uur de tijd op een congres, dan vertel je wat meer details. Krijg je slechts vijf minuten, concentreer je dan op je belangrijkste boodschap. Nee, correctie, op je grootste aandachttrekker. Noem de meest opvallende conclusie uit je onderzoek. Of het grootste voordeel dat jouw workshop of diensten de luisteraar bieden. Sluit je vijf minuten af met aan te geven waar en wanneer mensen voor meer informatie bij je terecht kunnen.
Wanneer je op een podium staat, gaat het erom dat je luisteraars onthouden wat jij voor ze kunt betekenen. Sta jij met die intentie op het podium? Of heb je tien minuten gekregen en vervolgens drie kwartier doorgepraat? In dat geval laat jij je luisteraars zien dat jij het belangrijker vond je gehele verhaal te vertellen van prehistorie tot toekomst, dan dat je het vond te luisteren naar de wensen van de organisatie en/of het publiek.

4. En vooral: heb er lol in!
Als je mensen iets wilt vertellen, doe het met verve. Leg je hart en ziel erin. In loondienst word je als werknemer nog wel eens opgedragen een verhaal te vertellen, als zzp’er maak je zelf die keus. Laat daarom zien dat je er zin in hebt!
Ben je van nature nogal verlegen? Heb je last van flinke plankenkoorts? Als je het krampachtig probeert te verbergen, komt er vaak alleen maar méér nadruk op te liggen.  Vertel het je publiek, begin er je presentatie mee: ‘Ik ben wat verlegen/zenuwachtig. Laat dat u niet van de wijs brengen. Ik vertel u graag mijn verhaal.’ Zo, nu heb je iedereen het gras voor de voeten weggemaaid. ‘Ja,’ zullen mensen na afloop misschien beamen, ‘je was zenuwachtig. Maar je stond er dan toch maar, hartstikke goed.’ 

Wil je een presentatie van mij bijwonen? Op zondag 8 maart geef ik om 19.00 en om 21.00 uur de korte kennismakingsworkshop ‘Bedenk je eigen website’ in De Diefsteeg in Deventer. Daar worden van 10.00 tot 22.00 allerlei workshops en lezingen gegeven in het kader van Internationale Vrouwendag. Toegang gratis.

geplaatst: 04-03-2009 @ 11.35

1 reactie 

 deel dit via: