Focus + Marketing

Hoe ik mijn schrijfblokkade overwon

door: Brigit Kooijman

tags:  balans  gastblog  groei  persoonlijke-ervaringen 

Gastblogger Brigit Kooijman is freelance journalist,
met onderwijs als specialisatie.

Ik ben geen gevoelsmens. Niet dat ik ze niet ken, gevoelens van liefde, blijheid, ergernis, angst. Jawel hoor, het hele scala. Zelfs dicht ik mezelf een op intuïtie gebaseerde mensenkennis toe, die me bij het interviewen zeer van pas komt. Maar als het erop aankomt, vertrouw ik meestal toch vooral op mijn verstand. Bij het nemen van een belangrijke – of minder belangrijke – beslissing, streep ik rationeel de voor- en nadelen af, en laat mijn onderbuik voor wat hij is. Daarom was het voor mij een aparte ervaring in het schrijven een sprong voorwaarts te maken juist door minder met mijn hoofd te werken.
 
Schrijven is iets wat ik altijd heb gewild. Als kind zag ik mijn toekomst in romans en gedichten, later nam ik genoegen met het nederige vak van vertaler, totdat ik uiteindelijk journalist ben geworden, het mooiste beroep van de wereld. Dat zeg ik nu heel stoer, maar de afgelopen tijd heb ik geregeld gedacht dat ik maar beter iets totaal anders kon gaan doen. Ik had geen idee wat, overigens, en in mijn hart wilde ik ook helemaal niets anders. Maar feit was dat het schrijven steeds moeizamer en trager ging. Het leek soms wel of ik met twee loden kogels aan iedere arm en een prop watten in mijn hoofd achter het toetsenbord zat.

Verder ging het lekker. Opdrachten binnenhalen kostte me geen enkele moeite. De ene na de andere opdrachtgever, ook nieuwe, wist ik te porren voor mijn ideeën. Het voorbereidende proces van informatie verzamelen, interviewen enzovoorts: geen punt. Totdat ik moest gaan schrijven. In plaats daarvan ging ik gewoon lekker bellen met weer een potentiële nieuwe opdrachtgever, hup, nog een klus erbij. Uiteindelijk zette ik me altijd wel tot het schrijven - aan deadlines missen heb ik een hekel – en het resultaat viel ook meestal wel goed uit, maar het was altijd weer ploeteren, zweten, en vooral die moordende onzekerheid: ik kan het niet. IK KAN HET GEWOON NIET!

Terwijl ik het wel degelijk kon. Ik had vijftien jaar ervaring, schreef voor landelijke kranten en andere prestigieuze media, was nog niet zo lang geleden (eindelijk) begonnen met het ontwikkelen van een aantal specialismen, ook daarvan plukte ik de vruchten. Dat zag ik heus wel, en eigenlijk snapte ik ook niet zo goed wat er loos was met mij. Het begon me te dagen toen ik tijdens een empowerment-dag voor media-freelancers iemand hoorde zeggen: 'Wij zzp-ers hebben voortdurend verschillende petten op. De ene keer zijn we eindredacteur, dan personeelsmanager, dan weer administrateur of aquisiteur.'

Ineens besefte ik: daar zit mijn probleem. Ik kan niet goed omschakelen naar de rol van auteur. Ik besefte dat ik überhaupt moeite heb met 'schakelen'. Liefst houd ik zo lang mogelijk dezelfde pet op. Een andere aanwezige daar op de empowerment-dag gaf me het adres van haar psychiater. 'Duur, maar goed,' zei ze erbij.

Het leek me wel wat, een psychiater, maar ik vond dat ik toch eerst zelf moest proberen een oplossing te verzinnen voor mijn probleem, nu ik wist waar het ‘m in zat. Dat is ten slotte gelukt, door een aantal trucs. (Zo noem ik ze maar.)

Om te beginnen heb ik mezelf ingeprent dat al het werk wat ik doe  - acquisitie, research, interviews etc – in dienst moet staan van het eindproduct, het uiteindelijke verhaal. Het zal sommigen als een open deur voorkomen, en dat is het waarschijnlijk ook. Maar hoe moeizamer het schrijven ging, hoe meer ik al die afzonderlijke handelingen – steeds met een andere pet op - als een doel op zichzelf was gaan zien. Ik focus nu van begin af aan, in elke fase van het werkproces, op het eindproduct. Ik vorm mezelf een duidelijk beeld van hoe dat verhaal eruit moet zien. Dat maakt de stap om over te gaan tot het schrijven zelf veel gemakkelijker en soepeler. En ook als ik even vast zit tijdens het schrijven, ga ik met mijn gedachten terug naar dat beeld.

'Vertrouw ook eens wat meer op wat er allemaal al in je hoofd zit,' deed mijn echtgenoot een duit in het zakje. En verdomd, ook dat werkte. Het was een van de oorzaken van mijn traagheid: alles telkens opnieuw willen doordenken, navragen en dubbel checken terwijl ik dat al ruimschoots gedaan had. Het was even diep ademhalen, maar nadat mijn eerste niet-driedubbeldoodgecheckte verhaal enthousiast ontvangen was door de opdrachtgever, was ik 'door'. Ik durf veel meer te vertrouwen op mijn kennis en ervaring.

Voor dat vertrouwen heb je je onderbuik nodig, en moet je je verstand soms een beetje op non-actief zetten. Ik vond het in het begin heel eng. Intussen heb ik er met verschillende mensen over gepraat, en het wordt me steeds duidelijker dat bij creatieve processen de onderbuik, het gevoel, net zo nodig is als het verstand. Een vriendin die dichter is, vertelde dat ze nooit last heeft van angst voor het witte papier omdat het schrijven als het ware buiten haar om gaat, via een 'achterboordcomputer' in haar hoofd. Ze vertrouwt er altijd op dat die zijn werk goed doet. Maar, let wel: dat vertrouwen heeft ze in de loop van de jaren getraind.

Om dit verhaal nog een beetje zweveriger te maken: meditatie werkt ook. Ik gebruik het als hulpmiddel zowel bij het focussen-op-het-eindproduct als bij het vertrouwen-op-mezelf. Meditatie is in mijn geval een groot woord, het komt erop neer dat ik telkens even ga liggen en ontspannen als ik even niet meer weet hoe ik verder moet. Soms duurt het een minuut, soms een half uur, maar op zeker moment komt de juiste gedachte vanzelf weer. Ik zit dus nooit meer piekerend, laat staan zwoegend achter mijn beeldscherm.

Mijn schrijftempo is verdubbeld (ik verdien dus meer!), maar het allerbelangrijkste: ik heb weer lol in het schrijven. Met dank aan de collega’s van Deining, vrienden en familie, en Hans Kunnemans boek: Vind je bron, Meditatief luisteren als sleutel voor creativiteit en inspiratie.

geplaatst: 25-07-2009 @ 13.23

reacties: reageer als eerste

delen:

Moet je altijd beschikbaar zijn?

door: Miranda Apeldoorn

tags:  balans  communicatie  persoonlijke-ervaringen 

In de eerste jaren dat ik voor mezelf werkte, durfde ik niet al te lang op vakantie. En dan bedoel ik niet alleen in de zomermaanden, wanneer je extra werk krijgt aangeboden omdat alle vaste medewerkers van je opdrachtgever een paar weken de hort op zijn. Ik bedoel het hele jaar rond. Als ik uiteindelijk toch wegging, dan was het voor hooguit een week. Een waarin ik zeker weten geen deadlines had en ik ging pas als al mijn werk was afgerond.

Nu ik nog bezig ben met het opbouwen van een klantenkring, dacht ik, kon ik maar beter in de buurt blijven. En zelfs toen ik eenmaal een prachtige klantenkring had, durfde ik nog niet zo goed weg. Ik had nu juist aan de lopende band geweldig werk, en ik wilde de betovering niet verbreken.

Terwijl de tijd verstreek, ontdekte ik echter het volgende. Sommige van mijn klanten stelden het zeer op prijs dat ik met hen meedacht over hoe hun opdracht het best ingevuld kon worden. Ze betaalden zonder morren mijn tarief, en ook altijd op tijd, en steeds als ik ruim van tevoren een vakantie aankondigde kwamen zij alvast aanzetten met een nieuwe klus. Of, als ze dat niet deden, dan stonden ze wel open voor mijn nieuwe ideeën als ik weer terug van vakantie was.

Sommige andere klanten kwamen met klussen met ‘gisteren af’ als deadline, terwijl ondertussen je bloed, zweet en tranen ze niet te veel mocht kosten. Hun haastklussen gingen vaak gepaard met gebrekkige communicatie of planning. Meedenken was niet de bedoeling, dat kostte de opdrachtgever te veel tijd, en tijd hadden ze niet. Ook niet om met elkaar te praten, zodat binnen de organisatie van de klant vaak geheel uiteenlopende verwachtingen van mijn werk leefden. Mijn ervaring dat meedenken de organisatie uiteindelijk tijd en geld bespaarde, wuifden deze klanten weg. Nee, nee, gisteren af! Het kon me echter maar zo gebeuren dat ik weken na het inleveren van een spoedklus (en mijn factuur) een mail kreeg ‘dat ze wilden dat ik hier en daar nog wat wijzigingen aanbracht’. Ook svp weer gisteren af. Vervolgopdrachten? Die kwamen niet, of ze verliepen volgens hetzelfde patroon.

High maintenance klanten die voor een dubbeltje op de eerste rang wilden zitten. Zij zijn aan wie ik al die tijd feitelijk mijn vakantie heb opgeofferd. Klanten die je bellen voor klussen waarvan ze zelf lijken te denken dat iedere zzp’er ervoor geschikt is, en die om die reden op zoek gaan naar de goedkoopste, of degene die als eerste de telefoon beantwoordt. Of die je bellen omdat ze weten dat je uitstekend werk levert, en ook nog eens steeds weer bereid bent voor hen alles opzij te schuiven.

De klanten die me het gevoel gaven dat ze me waardeerden als professional, qua werk én betaling, die wachtten gewoon nog steeds op me na mijn vakantie.

Mag jij raden aan welke klanten ik de voorkeur geef. ;-) Waarmee gelijk de vraag uit de titel beantwoord is. Nee, je hoeft niet altijd beschikbaar te zijn. Als je actief klanten om je heen verzamelt die jou bewust inhuren om wat je weet en kunt, niet alleen maar omdat je thuis bent, dan kun je rustig op vakantie.

En wat, als nieuwe van zulke klanten je uitgerekend voor het eerst bellen of mailen terwijl je met vakantie bent? Daar heb je autoresponders of freelance secretaresses (virtual assistants) voor. Maak zelf een mail aan waarin je aangeeft wanneer je voor de klant aan het werk kan. Weet je standaard wat je nodig hebt aan info van de klant om aan je klus te beginnen? Vraag in de mail alvast of de mailer je dit wil toezenden. Of zorg dat de ingehuurde secretaresse die je mail/telefoon binnenkrijgt tijdens je vakantie, dit alles alvast noteert.

Maar vooral, vooral, vooral: zelfs als de opdracht direct aan je voorbij ging vanwege je vakantie, neem toch na je vakantie contact op met degenen die belangstelling toonden. Vertel hoe leuk je het vindt dat ze aan jou dachten. En vraag wat je kunt doen om bij hen ‘op het vizier’ te blijven. Is het echt een klant uit de voorkeurscategorie dan zullen ze dat waarderen. Misschien wel met een klus.

Dit artikel vind je tevens in mijn e-book: 'Richt je niet op naamsbekendheid. 25 opmerkelijke marketingadviezen voor zp'ers.' Deze is te bestellen in de versies PDF, EPUB en MOBI (Kindle) voor € 4,95 inclusief 19% btw. 

© Miranda Apeldoorn (ZinVol) coacht zelfstandigen
die focus en meer klanten willen

Alle blogs van Miranda

geplaatst: 23-07-2009 @ 09.03

reacties: 5

delen:

Waarom leuke dingen ook wat mogen opleveren

door: Govert Schilling

tags:  acquisitie  communicatie  gastblog 

Gastblogger Govert Schilling is freelance wetenschapsjournalist (o.a. 'de Volkskrant') en eindredacteur van Alles over sterrenkunde.

'Dag meneer de directeur. U wilde mij spreken?'
'Ha, Van Dam. Ja, ga zitten. Ik ben erg tevreden over je. Je doet je werk uitstekend, en je hebt er kennelijk heel veel plezier in.'
'Dankuwel, fijn om te horen. Inderdaad, ik vind mijn werk heel erg leuk.'
'Je begrijpt dat we je niet kwijt willen. Daarom stel ik een salarisaanpassing voor.'
'Dat klinkt fantastisch. Daar ben ik natuurlijk erg blij mee.'
'Mooi, dan betalen we je voortaan de helft van wat je nu verdient. Fijne dag verder!'

Het is de wereld op z'n kop. Iemand minder betalen omdat hij plezier in zijn werk heeft. Werknemers in loondienst, zoals Van Dam, hoeven daar gelukkig niet bang voor te zijn. Maar voor freelancers ligt het anders. Maar al te vaak wordt er van hen verwacht dat ze de leuke klussen voor een bodemtarief aannemen. Of zelfs voor niets.

Zou je het leuk vinden over twee maanden een lezing te geven tijdens ons bedrijfsfeest? Vind je het leuk een bijdrage te leveren aan een speciaal boekproject voor allochtone kinderen? Wil je misschien een keer te gast zijn in onze tv-show?

Allemaal leuk natuurlijk. Je vraagt naar de details. Je wordt steeds enthousiaster. Je hebt er echt zin in, en je bent ervan overtuigd dat ze bij jou precies aan het juiste adres zijn.

Maar als je vervolgens je honorarium noemt, of een offerte opstelt, of een ruwe kostenindicatie geeft, gaan plotseling de wenkbrauwen omhoog. Moet er dan voor betááld worden? O, daar was niet op gerekend. We dachten namelijk dat je het heel leuk zou vinden om te doen.

Ik blijf het een rare gedachtenkronkel vinden. Alsof je als freelancer moet betalen voor je werkplezier. Natuurlijk is het fijn als je een klus aanneemt waar je heel veel zin in hebt, en met veel plezier aan zult werken. Maar waarom zou daar niet gewoon een normaal tarief voor worden betaald?

Sterker: je kunt je zelfs voorstellen dat je als opdrachtgever méér betaalt aan iemand die heel enthousiast is over de betreffende klus. Want mensen vinden vooral de dingen leuk waar ze goed in zijn. En als iemand plezier in zijn werk heeft, gaat de kwaliteit omhoog. Blijkbaar heb je dan de ideale persoon gevonden voor de opdracht. Daar zou je iets tegenover moeten stellen.

Het lijkt erop dat veel opdrachtgevers een freelance-honorarium beschouwen als een soort ongemakkenvergoeding. Een moeilijk stuk waar veel research voor nodig is en dat ook nog eens overmorgen klaar moet zijn - daar moet wel een reële vergoeding tegenover staan. Maar als de freelancer het heel leuk vindt om te doen, waarom zou je hem dan nog betalen?

Een deel van het probleem ligt natuurlijk ook bij de freelancer zelf. De Enschedese dichter Willem Wilmink kreeg vijfentwintig jaar geleden het verzoek om een herkenningsliedje te schrijven voor de Film van Ome Willem. Leuk werk! Wilmink noemde zijn prijs, en kreeg de opdracht.

Uiteindelijk kwam hij met 'Deze vuist op deze vuist'. Later vertelde Wilmink dat hij zich bijna schaamde om er een rekening voor te sturen. Hij had het zó leuk gevonden, en de tekst was zó onwaarschijnlijk simpel.

Terwijl de tv-zender Wilmink natuurlijk niet voor niets had benaderd. Hij was een begenadigd dichter, hij deed zijn werk met veel enthousiasme, en het liedje is een kwart eeuw later onverminderd populair bij peuters en kleuters. Eigenlijk had de omroep de bescheiden dichter wel een bonus aan kunnen bieden.

Nee, ik pleit niet voor het invoeren van een werkpleziertoeslag. Dat vind ik nou ook weer niet nodig. Maar ik voel me ook bepaald niet geroepen om voor leuk werk genoegen te nemen met een lager honorarium. Het moet per slot van rekening wel leuk blíjven.

Ander blog van Govert Schilling:
Help, ze willen mij interviewen!

geplaatst: 15-06-2009 @ 08.41

reacties: 10

delen:

Persoonlijk: gun jezelf een schouderklopje

door: Manon Müller

tags:  gastblog  groei 

Gastblogger Manon Müller-Jansen is tekstschrijver.
Ze werkt onder de bedrijfsnaam Meer dan tekst.

Vandaag las ik ergens: ‘Je geeft jezelf moeilijker een schouderklopje dan dat je baas dat doet’. Nu gold die tekst voor mensen in loondienst, maar het is ook waar voor zzp'ers: het is (ik spreek nu maar even voor mezelf) niet altijd makkelijk om mezelf een schouderklopje te geven. In de vele uren die ik op mijn werkkamer op zolder doorbreng is er niemand die mij direct feedback, laat staan een compliment geeft. De enige die dat op die momenten kan doen, ben ik zelf!

Ik probeer me er de laatste tijd wat bewuster van te worden: een schouderklopje zit hem niet alleen in m’n werkprestaties en het binnenhalen van nieuwe opdrachten (wat wel steeds weer een YES-gevoel oproept!), maar het zijn ook de dagen met mooi weer, waarop ik het mezelf gun een terras te pakken of eens bij te praten met een vriendin. Kortom: een dag waarop ik het werk (deels) even links laat liggen. Dat ik daarna misschien iets harder tegen een deadline aanhik, is de consequentie van mijn keuze. De keuze voor een oplaadmoment voor mezelf.
Zo heb ik me vast voorgenomen binnenkort eens met een stapel werk richting IJssel te fietsen en me daar met proef en al te installeren. Een ander uitzicht doet soms wonderen en die vrijheid heb ik tenslotte!

Ook netwerkcontacten zijn een welkome aanvulling. Een mailtje naar elkaar met: ‘Zit je ook zo te zwoegen’ of ‘Is jouw agenda ook zo overvol?’ is zo geproduceerd en het haalt je soms even uit je ‘eilandjesgevoel’.

Van de week was ik blij verrast: in mijn mailbox een mail van enkele opdrachtgevers, die de tijd hadden genomen voor een uitgebreide feedback op enkele afgeronde opdrachten; voorzien van opbouwende opmerkingen en hier en daar een compliment. Een onverwacht, maar oh zo gewaardeerd schouderklopje van een derde. Het kan dus: ook als je freelancer bent. Maar mocht het uitblijven: vergeet dan niet jezelf af en toe een schouderklopje te geven!

geplaatst: 03-06-2009 @ 13.07

reacties: 3

delen:

Eenvoudig acquireren: de vakantiemail

door: Miranda Apeldoorn

tags:  acquisitie  persoonlijke-ervaringen 

Voor veel zelfstandigen is hun werk een kwestie van hollen of stilstaan. De ene keer zijn ze zo druk bezig met opdrachten dat ze niet meer aan leuke dingen toe komen. De andere keer hebben ze het zo rustig dat een gevoel van twijfel hen bekruipt: er komt toch wel weer nieuw werk?

Herken je jezelf hierin? Misschien ben je dan ook een van de zelfstandigen die in drukke tijden weinig tot niks doen aan acquisitie. Ik merk aan veel zelfstandigen dat ze acquisitie zien als iets wat ze verplicht zijn te doen, maar waar ze de lol niet van in zien. Ze gaan er bij voorbaat al diep van zuchten. Dan zijn ze blij wanneer ze er ‘te druk’ voor zijn. Met als gevolg dat wanneer ze even geen opdrachten hebben, ze het idee hebben dat ze om opdrachten moeten ‘bedelen’.

Acquisitie hoeft niet zwaar op je gemoed te drukken. Ik geef je één slim en simpel voorbeeld van de vele manieren waarop je in alle tijden, druk of rustig, even contact kunt houden of maken met je opdrachtgevers: de vakantiemail.

Geheid dat je een paar keer per jaar wel even een paar werkdagen of langer weg bent. Wat ik dan deed als journalist is alle e-mailadressen van opdrachtgevers verzamelen, voor wie ik de afgelopen twee jaar heb gewerkt. Daar voeg ik vervolgens de mailadressen aan toe van iedereen die ik het afgelopen jaar gesproken heb, en die me heeft gezegd me mogelijk in de toekomst te bellen voor een klus. Deze mensen laat ik keurig een maand van tevoren weten van dag x tot dag y niet beschikbaar te zijn voor werk. Het goede nieuws is dat ik vanaf dag z weer helemaal voor ze klaar sta! En hoewel dit ook onder de mail en op mijn website staat, schrijf ik er nog bij dat ik te bereiken ben op zus&zo  telefoonnummer of via dit mailadres.

Dit laatste doe ik, omdat ik het volgende vaak genoeg gelezen heb in marketingliteratuur. Als je schrijft ‘bel me’ of ‘mail me’ zullen altijd meer mensen dit werkelijk doen, dan wanneer je het niet schrijft. Dat erbij schrijven, heet een ‘call to action’. En het werkt! Zodra ik zo’n mail verstuurd heb (bcc natuurlijk! Of nog beter: een persoonlijke mail aan iedere opdrachtgever), mailt vaak een opdrachtgever terug van wie ik al een tijdje niks gehoord had. Soms alleen om me een fijne vakantie te wensen, overigens. Maar ook vaak genoeg voor een nieuwe klus.

Het belangrijkste is: je herinnert je opdrachtgeversbestand aan je bestaan. En dat op een moment dat je zelf nog bereikbaar bent. Als je namelijk een autoresponder (een ‘afwezigheidsassistent’) aanmaakt, komt je opdrachtgever pas erachter dat je met vakantie bent als je al lang en breed boven op een berg staat te genieten van het uitzicht. Dan kan het gebeuren dat de opdrachtgever die je mailde met een klus, juist op zoek gaat naar een ander: je bent er immers niet om de klus aan te pakken. In dat verband zullen vooral je vaste opdrachtgevers ook zeker waarderen, dat je ze op tijd laat weten wanneer je even niet beschikbaar bent.

Het mooie is ten slotte, dat je vakantiemail je opdrachtgevers het idee geeft dat je lekker aan het werk bent (zozeer dat je vakantie hebt verdiend ;-) – zelfs als dat op dat moment niet zo is.

© Miranda Apeldoorn (ZinVol) coacht zelfstandigen
die focus en meer klanten willen

Dit artikel vind je tevens in mijn e-book:
'Richt je niet op naamsbekendheid. 25 opmerkelijke marketingadviezen voor zp'ers.'
Deze is te bestellen in de versies PDF, EPUB en MOBI (Kindle) voor € 4,95 inclusief 19% btw.

Alle blogs van Miranda

geplaatst: 22-05-2009 @ 12.03

reacties: 6

delen: