Jezelf promoten zonder je ziel te verkopen. Tips, coaching en persoonlijke ervaringen over het werken voor jezelf.

Hoe ik mijn schrijfblokkade overwon

  tags:  balans  gastblog  groei  persoonlijke-ervaringen 

Gastblogger Brigit Kooijman is freelance journalist,
met onderwijs als specialisatie.

Ik ben geen gevoelsmens. Niet dat ik ze niet ken, gevoelens van liefde, blijheid, ergernis, angst. Jawel hoor, het hele scala. Zelfs dicht ik mezelf een op intuïtie gebaseerde mensenkennis toe, die me bij het interviewen zeer van pas komt. Maar als het erop aankomt, vertrouw ik meestal toch vooral op mijn verstand. Bij het nemen van een belangrijke – of minder belangrijke – beslissing, streep ik rationeel de voor- en nadelen af, en laat mijn onderbuik voor wat hij is. Daarom was het voor mij een aparte ervaring in het schrijven een sprong voorwaarts te maken juist door minder met mijn hoofd te werken.
 
Schrijven is iets wat ik altijd heb gewild. Als kind zag ik mijn toekomst in romans en gedichten, later nam ik genoegen met het nederige vak van vertaler, totdat ik uiteindelijk journalist ben geworden, het mooiste beroep van de wereld. Dat zeg ik nu heel stoer, maar de afgelopen tijd heb ik geregeld gedacht dat ik maar beter iets totaal anders kon gaan doen. Ik had geen idee wat, overigens, en in mijn hart wilde ik ook helemaal niets anders. Maar feit was dat het schrijven steeds moeizamer en trager ging. Het leek soms wel of ik met twee loden kogels aan iedere arm en een prop watten in mijn hoofd achter het toetsenbord zat.

Verder ging het lekker. Opdrachten binnenhalen kostte me geen enkele moeite. De ene na de andere opdrachtgever, ook nieuwe, wist ik te porren voor mijn ideeën. Het voorbereidende proces van informatie verzamelen, interviewen enzovoorts: geen punt. Totdat ik moest gaan schrijven. In plaats daarvan ging ik gewoon lekker bellen met weer een potentiële nieuwe opdrachtgever, hup, nog een klus erbij. Uiteindelijk zette ik me altijd wel tot het schrijven - aan deadlines missen heb ik een hekel – en het resultaat viel ook meestal wel goed uit, maar het was altijd weer ploeteren, zweten, en vooral die moordende onzekerheid: ik kan het niet. IK KAN HET GEWOON NIET!

Terwijl ik het wel degelijk kon. Ik had vijftien jaar ervaring, schreef voor landelijke kranten en andere prestigieuze media, was nog niet zo lang geleden (eindelijk) begonnen met het ontwikkelen van een aantal specialismen, ook daarvan plukte ik de vruchten. Dat zag ik heus wel, en eigenlijk snapte ik ook niet zo goed wat er loos was met mij. Het begon me te dagen toen ik tijdens een empowerment-dag voor media-freelancers iemand hoorde zeggen: 'Wij zzp-ers hebben voortdurend verschillende petten op. De ene keer zijn we eindredacteur, dan personeelsmanager, dan weer administrateur of aquisiteur.'

Ineens besefte ik: daar zit mijn probleem. Ik kan niet goed omschakelen naar de rol van auteur. Ik besefte dat ik überhaupt moeite heb met 'schakelen'. Liefst houd ik zo lang mogelijk dezelfde pet op. Een andere aanwezige daar op de empowerment-dag gaf me het adres van haar psychiater. 'Duur, maar goed,' zei ze erbij.

Het leek me wel wat, een psychiater, maar ik vond dat ik toch eerst zelf moest proberen een oplossing te verzinnen voor mijn probleem, nu ik wist waar het ‘m in zat. Dat is ten slotte gelukt, door een aantal trucs. (Zo noem ik ze maar.)

Om te beginnen heb ik mezelf ingeprent dat al het werk wat ik doe  - acquisitie, research, interviews etc – in dienst moet staan van het eindproduct, het uiteindelijke verhaal. Het zal sommigen als een open deur voorkomen, en dat is het waarschijnlijk ook. Maar hoe moeizamer het schrijven ging, hoe meer ik al die afzonderlijke handelingen – steeds met een andere pet op - als een doel op zichzelf was gaan zien. Ik focus nu van begin af aan, in elke fase van het werkproces, op het eindproduct. Ik vorm mezelf een duidelijk beeld van hoe dat verhaal eruit moet zien. Dat maakt de stap om over te gaan tot het schrijven zelf veel gemakkelijker en soepeler. En ook als ik even vast zit tijdens het schrijven, ga ik met mijn gedachten terug naar dat beeld.

'Vertrouw ook eens wat meer op wat er allemaal al in je hoofd zit,' deed mijn echtgenoot een duit in het zakje. En verdomd, ook dat werkte. Het was een van de oorzaken van mijn traagheid: alles telkens opnieuw willen doordenken, navragen en dubbel checken terwijl ik dat al ruimschoots gedaan had. Het was even diep ademhalen, maar nadat mijn eerste niet-driedubbeldoodgecheckte verhaal enthousiast ontvangen was door de opdrachtgever, was ik 'door'. Ik durf veel meer te vertrouwen op mijn kennis en ervaring.

Voor dat vertrouwen heb je je onderbuik nodig, en moet je je verstand soms een beetje op non-actief zetten. Ik vond het in het begin heel eng. Intussen heb ik er met verschillende mensen over gepraat, en het wordt me steeds duidelijker dat bij creatieve processen de onderbuik, het gevoel, net zo nodig is als het verstand. Een vriendin die dichter is, vertelde dat ze nooit last heeft van angst voor het witte papier omdat het schrijven als het ware buiten haar om gaat, via een 'achterboordcomputer' in haar hoofd. Ze vertrouwt er altijd op dat die zijn werk goed doet. Maar, let wel: dat vertrouwen heeft ze in de loop van de jaren getraind.

Om dit verhaal nog een beetje zweveriger te maken: meditatie werkt ook. Ik gebruik het als hulpmiddel zowel bij het focussen-op-het-eindproduct als bij het vertrouwen-op-mezelf. Meditatie is in mijn geval een groot woord, het komt erop neer dat ik telkens even ga liggen en ontspannen als ik even niet meer weet hoe ik verder moet. Soms duurt het een minuut, soms een half uur, maar op zeker moment komt de juiste gedachte vanzelf weer. Ik zit dus nooit meer piekerend, laat staan zwoegend achter mijn beeldscherm.

Mijn schrijftempo is verdubbeld (ik verdien dus meer!), maar het allerbelangrijkste: ik heb weer lol in het schrijven. Met dank aan de collega’s van Deining, vrienden en familie, en Hans Kunnemans boek: Vind je bron, Meditatief luisteren als sleutel voor creativiteit en inspiratie.

geplaatst: 25-07-2009 @ 13.23

reageer 

 deel dit via: