Jezelf promoten zonder je ziel te verkopen. Tips, coaching en persoonlijke ervaringen over het werken voor jezelf.

Test jezelf: zelfstandigen met Friends

  tags:  coaching 

 

In de Amerikaanse tv-serie Friends komen zes zeer verschillende personages voor. Ben jij als zelfstandige of freelancer meer een Rachel of een Joey?

(Poeh. Het kostte me even tijd dit samen te stellen, maar dan heb je ook wat! Tenminste, dat hoop ik.)

 

Monica

 

Je bent een model-zelfstandige! Als er iets gebeuren moet, zorg jij dat het ook goed gebeurt. Je bent georganiseerd en in je vak gedreven en ambitieus. Als je ergens aan begint wil je ook de beste zijn. In je la ligt een tienjarenplan, creatief vormgegeven met foto’s en tekeningen. Je weet niet alleen wat je wilt, je kunt je er ook nog een levendige voorstelling van maken.

 

Opdrachtgevers waarderen je, maar je eventuele collega-zelfstandigen met wie je samenwerkt doen dat niet: die ergeren zich aan de commanderende toon waarop je tegen ze praat, je gealfabetiseerde dossiers in kreukvrije mapjes en de vanzelfsprekendheid waarmee je 433 losse dingetjes oplost in één dag.

Als ze daar doorheen konden kijken, zouden ze echter een liefdevol en sociaal iemand ontdekken, die altijd voor ze klaarstaat.

 

Je kunt niet tegen rommel, dus je werk is niet alleen altijd op tijd af, maar je werkplek is aan het eind van iedere werkdag ook nog eens keurig opgeruimd.

Hoewel je het van zo’n type misschien niet zou verwachten, experimenteer je regelmatig: je probeert een nieuw soort opdracht uit of bedenkt een nieuwe dienst. Uiteraard las je wel een officiële testfase in – dat dan weer wel hè.

 

Chandler

 

Werk hoort bij het leven, maar je voelt er weinig passie voor. Dat zie je privé ook terug: de meeste mensen om je heen hebben geen flauw idee wat je nou eigenlijk de hele dag uitspookt. Ze zien alleen dat het je geen windeieren legt: je zit nooit om geld verlegen.

 

Voor je vak hijs je je in een keurslijf: je gaat in mantelpak of driedelig grijs naar de juiste borrels, voert gesprekken in de vaagtaal van de opdrachtgever en werkt hard en serieus aan je opdrachten.

 

Privé ben je meer een spijkerbroektype. Je overcompenseert het keurslijf van je werk door voortdurend de clown uit te hangen of anderen een sneer uit de pan te geven.

 

Hoe meer succes je bereikt in je werk, hoe ongelukkiger je privé bent. Als je zo doorgaat, draait dit uit op een burn-out. Dat iets je gemakkelijk afgaat, betekent nog niet dat je het tot aan je pensioen moet volhouden!

Durf die ene stap te zetten en ga doen wat je in je hart altijd al leuk hebt gevonden. Je zult weliswaar weer onder aan de ladder moeten beginnen, en dat merk je geheid in je portemonnee, maar je zult oneindig veel gelukkiger zijn.

 

Rachel

 

Je hebt van je hobby je werk gemaakt en verdomd, je bent er een kei in. Je kunt overweg met mensen, bent op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in je vak en levert prima werk af. Het enige dat je wat minder goed af gaat is opkomen voor jezelf en jouw belangen. Dat komt door je verleden, daar komen we zo op. Via allerlei omwegen probeer je dan aan te geven dat jij de juiste persoon voor de opdracht bent. Meid, soms loont het, als je jezelf al die energie bespaart en gewoon zegt wat je graag wilt.

 

De onafhankelijkheid en het zelfvertrouwen die je werk met zich meebrengen, zijn relatief nieuw voor je. Lange tijd vertrouwde je erop dat anderen wel voor je zouden zorgen. Nu je zelf je beslissingen neemt straal je meer dan ooit tevoren. Dat zelfvertrouwen staat je prachtig!

 

Eén ding nog: al is het nog zo verleidelijk, begin NOOIT iets met een collega-zelfstandige.

 

Joey

 

Je bent dermate charmant dat werk je gewoon komt aanwaaien. In het zelfstandigenbestaan zijn nieuwe opdrachten toch in de eerste plaats een kwestie van gunnen, en iedereen gunt jou succes. Oké inhoudelijk ben je niet zo sterk, maar dat maak je goed door in ieder geval wel je stinkende best te doen. Pas wel op dat je succes je niet arrogant maakt: zodra je je bemoeit met zaken die buiten je opdracht vallen (en waar je bovendien helemaal geen verstand van hebt) dan is het over en sluiten.

 

Gaan de zaken even wat minder dan ben je nooit te beroerd je handen uit de mouwen te steken voor om het even welk tijdelijk baantje. Als je nu maar eens onthield hoe laat je ook alweer waar moest beginnen … Afspraken, deadlines, administratie bijhouden: nope, niet je sterkste kant. Niet voor niets heb je je ingeschreven bij alle mogelijke bureaus in jouw vakgebied: laat hen die opdrachten maar voor je binnenhalen en de administratieve rompslomp voor je regelen.

 

Je hebt een hart van goud en bent oneindig loyaal aan je vrienden. Als zij gekwetst zijn door derden ben je de eerste die bij die derden op de stoep gaat staan. Denk daar eens aan, wanneer je zelf weer eens iemand met wie je een leuk gesprek had, of die je aan een opdracht geholpen heeft, nooit meer terugbelt.

 

Phoebe

 

Je hebt een vak gekozen dat je leuk vindt, klaar. Je hoeft daar verder geen Belangrijke Prijzen mee te winnen, en voelt ook niet de noodzaak er hoogdravend over te doen, voortdurend nieuwe cursussen voor te volgen of er tienjarenplannen voor te maken. Je vindt dat er meer in het leven is dan werk alleen.

 

Je zit vol bijzondere ideeën en hebt iedere halve minuut wel een nieuwe creatieve inval. Je deelt ze mee aan iedereen die ze horen wil. Op anderen kom je daarom wat wereldvreemd over. Het helpt daarbij niet echt mee dat je nooit zin hebt ervoor te gaan zitten en de details van je ideeën eens fatsoenlijk uit te werken. Aan de andere kant heeft je persoonlijkheid een groot voordeel: je staat nooit te lang ergens bij stil en tijd voor piekeren heb je met al die geweldige invallen ook niet. Je bent dan ook de meest relaxte zelfstandige van de zes.

 

Collega-zelfstandigen willen je daarom nog wel eens onderschatten. Collega’s die je proberen te bedonderen komen echter van een koude kermis thuis: als je wilt, als het nodig is, kun je sluw en berekenend zijn.

 

Je kunt ook behoorlijk vasthoudend zijn en dat zie je terug in bijvoorbeeld je debiteurenadministratie: je hebt er geen enkel probleem mee jouw klanten erop te wijzen dat de betalingstermijn verstreken is.

 

 

Ross

 

Je hebt niet zomaar werk als zelfstandige, je hebt Een Specialisme. Mensen die net als jij veel, zo niet alles van dit specialisme afweten, moeten we zoeken met een zaklantaarn.

Je club opdrachtgevers is daardoor glashelder maar ook wat beperkt. Dat maakt je wat afhankelijker en dat is niet handig voor iemand met zulke duidelijke principes als jij.

‘Flexibel’ is niet echt een eigenschap die op jou van toepassing is.  Wil je verder komen, zowel privé in je relaties, als in je vak, vraag jezelf dan wat vaker af: wil je gelijk hebben of gelijk krijgen?

 

Als broer van Monica heb je wel wat van haar weg: ook jij bent gedreven, en hebt je organisatie altijd goed voor elkaar. En ook jij hebt een tienjarenplan, alleen dan zonder foto’s en tekeningen, maar met al je verzekeringen in kaart gebracht en statistieken van je te verwachten pensioenuitkering.

 

Over het algemeen ben je blij met wie je bent. Het allermooiste aan jou is nog: je mag door je principiële opstelling dan wel vaker dan anderen je neus stoten, als er een nieuwe kans voorbijkomt grijp je ook die weer met beide handen tegelijk aan. Je gaat er weer helemaal voor! En hoewel je regelmatig stilstaat om na te denken over de dingen die misliepen in je leven, vreet het niet aan je. Het liep nu eenmaal zoals het liep. Moving on!

 

Levenskunst

  tags:  coaching  motivatie 

De Amerikaanse psycholoog Michael Fordyce ontwikkelde eind jaren zeventig/begin jaren tachtig op basis van onderzoek een cursus van veertien lessen die mensen helpt hun eigen geluk(sgevoel) te begrijpen en te vergroten. Op Hart & Ziel, het Volkskrantblog voor coaches, counsellors en aanverwante beroepen, bewerkt psycholoog en wetenschapsjournalist Ad Bergsma momenteel deze veertien levenslessen.

De lessen kunnen niet alleen privé veel opleveren, maar kunnen ook heel goed toegepast worden als tips voor een prettiger zelfstandigenbestaan.

De lessen:

1. Blijf actief
"De ervaring leert dat gelukkige mensen vaak binnen tien minuten met een lijst komen van 25 plezierige activiteiten, terwijl de meer neutraal gestemden soms niet verder komen dan vijf of zes bezigheden."

--> Hoeveel activiteiten onderneem je als zelfstandige, waar je blij van wordt?

2. Kom onder de mensen
"Voor de meesten is het verhogen van het aantal contacten geen probleem, maar volgens Fordyce loopt het vaak mis doordat velen bij het zoeken naar contact te snel de hoofdprijs willen. We willen liefde en goede vrienden, terwijl het handiger is gewoon veel onder de mensen te komen."

--> Hoe vaak ga je naar een netwerkborrel, volg je een vak- of ondernemersgerichte cursus, bezoek je opdrachtgevers?

3. Doe betekenisvol werk
"Het probleem is alleen dat het geven van betekenis het gemakkelijkst is voor degenen bij wie het vanzelf gaat. Ze vinden wat ze doen nuttig omdat ze het al doen."

--> Waarom ben je voor jezelf begonnen?

4. Zorg voor een goede organisatie
"Een van de redenen is dat gelukkige mensen een beetje saai zijn. Ze nemen in de regel beslissingen weloverwogen, zijn serieus, komen op tijd en hebben hun zaakjes behoorlijk voor elkaar. Ook kunnen ze meestal vertellen waar ze op de langere termijn naartoe willen." 

--> Heb je je aangifte bijvoorbeeld op tijd verstuurd?

5. Stop met piekeren
"Piekeren loopt verkeerd af als het ontaardt in abstracte, algemene oordelen. Wie op zoek gaat naar de oorzaken, betekenissen of gevolgen van negatieve ervaringen, komt vaak tot het globale oordeel dat hijzelf of de wereld niet deugt." 

--> Hoe sluit je je dag af? Ben je echt vrij als je vrij bent, of blijf je nadenken over je werk, je klanten, je administratie ... ?

6. Verlaag je verwachtingen
"Fordyce: 'Als je van de mensen om je heen verwacht dat ze altijd eerlijk, oprecht, loyaal, rechtvaardig en liefdevol zijn, dan moet je incalculeren dat je teleurgesteld zult worden.'"

--> Met welk gevoel begin je aan een nieuwe klantrelatie? Waar plaats je jezelf binnen het brede spectrum lopend van uitermate cynisch zijn tot bijzonder verwachtingsvol zijn?

7. Denk positief
"Verder doe je er goed aan niet met positief denken te beginnen als je in een crisis verkeert. Wie serieuze zorgen heeft, gebruikt alle hersencapaciteit om die het hoofd te bieden en dan kunnen geforceerde positieve gedachtes de misère verergeren." 

--> Voor welke kansen, klanten, opdrachten en/of ervaringen ben je dankbaar?

8. Leef in het hier en nu
"Streven naar geluk wordt een vijand van gelukkig zijn, als het de aandacht te veel richt op hoe het leven er in de toekomst uit zou moeten zien of hoe het leven in het verleden anders had moeten verlopen."

--> Ervaar je regelmatig flow tijdens je werk?

9. Werk aan een gezonde persoonlijkheid
"Waardeer jezelf - Accepteer jezelf - Ken jezelf - Help jezelf - Wees jezelf"

--> Zoek je klanten die bij je passen of probeer je te passen bij je klanten?

10. Wees aardig
"Het ontwikkelen van een persoonlijkheid die graag contact zoekt, is niet gemakkelijk. Het vergt veel oefening."

--> Hoe neem jij de telefoon op? Heb je anderen wel eens gevraagd hoe je klinkt aan de telefoon?

11. Wees jezelf
"Maak het je niet zo moeilijk, maak je minder druk om het commentaar van anderen en leef!"

--> Hoe presenteer je je bedrijf? Heb je vooral gekeken naar hoe anderen het deden, en het toen ook zo gedaan? Of heb je vooral gekeken naar hoe jij het zelf wilde? Met andere woorden: kun je motiveren waarom je het aangepakt hebt zoals je het aangepakt hebt?

12. Elimineer negatieve gevoelens
"Sommige mensen zijn geestelijk zo zwaar belast, dat ze geen energie over hebben om positieve dingen op te bouwen. Volgens Fordyce geldt voor ongeveer één procent van zijn cursisten dat zijn adviezen daardoor eerder averechts werken dan een bijdrage leveren aan geluk."

--> Een depressie, angst of verslaving kan je (zelfstandigen)bestaan danig belemmeren of verzieken. Daarom: zoek hulp. En: iedereen kan ermee geconfronteerd worden. Zorg daarom dat je via een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) of door zelf daarvoor te sparen een tijd met je werk kunt stoppen, wanneer de omstandigheden daarom vragen.

13. Waar heb je spijt van op je sterfbed?
"De crux van deze oefening is dat je de sterfbedvraag niet pas stelt als het einde nabij is. Jezelf vandaag deze vraag stellen is zinniger, omdat je alleen de mogelijkheid hebt je gedrag bij te sturen als je nog midden in het leven staat."

--> Een goede vraag om bijvoorbeeld te stellen wanneer je als zelfstandige twijfelt of je iets zelf zal doen of zal uitbesteden. Ga je het op je sterfbed jammer vinden dat je niet meer tijd hebt gestoken in je administratie?

14. Waardeer geluk
"Mensen die harder werken aan hun eigen geluk, staan gemiddeld meer open voor de noden van anderen."

-->  Er zijn zelfstandigen die producten of diensten leveren omdat ze denken dat anderen daar behoefte aan hebben. En er zijn zelfstandigen die zelf behoefte hebben een bepaald product of bepaalde dienst te leveren. De eerste groep doet iets omdat ze het kunnen, de tweede omdat ze het willen. Wie is er aan het eind van de werkweek moe maar voldaan, en wie alleen maar moe?

Nog meer ZinVol nieuws? Abonneer je op mijn nieuwsbrief.

 

Werknemer laten coachen

  tags:  coaching  motivatie 

 

Tijdens een etentje met vrienden zegt zij: “Ik weet wel wat coaching is. Als je een onhandelbare werknemer hebt, dan stuur je die naar een coach, om hem weer in de pas te laten lopen.”

 

Het zou kunnen dat dit gebeurt. Het zou kunnen dat de werkgever hiervoor een coach inhuurt, en dat de coach hieraan meewerkt. Maar dat is allerminst de bedoeling. Het is zelfs onethisch. De belangrijkste regel van de ethische code waaraan je je als coach te houden hebt, luidt:

 

Handel altijd in het belang van je cliënt.

 

De werkgever mag rustig een coach inhuren voor zijn werknemer. Hij mag de coach alleen niet het doel van de coaching meegeven: dat doel bepaalt de werknemer zelf. De coach is er in de eerste plaats voor de werknemer, niet voor de werkgever.

 

Waarom zou een werkgever de werknemer dan op zijn kosten laten coachen? De meeste mensen verlangen naar werk waarbij ze op hun plek zijn. Waarbij de dingen waar ze goed in zijn, gewaardeerd worden en nodig/nuttig worden gevonden.

 

Als dat niet gebeurt krijg je werknemers die bijvoorbeeld:

 

*hun kont tegen de krib gooien

*de kantjes ervan af lopen

*zich vervelen

*naar een andere baan gaan zoeken

*zich terugtrekken en zich zo weinig mogelijk met hun collega’s bemoeien

 

Denkt een werkgever: mijn wil is wet, doe gewoon wat ik zeg, dan zal ook de opstelling van de werknemer zich verharden. Die zal nog meer de kantjes ervan af lopen of zich nog meer inspannen snel een andere baan te vinden.

 

Denkt een werkgever: wat is hier aan de hand? dan zal de werknemer zich nader verklaren. Misschien niet direct (meer) tegenover de werkgever of zijn collega’s. “Ze luisteren toch niet.”

 

Een coach kan als onafhankelijke derde de werknemer blanco tegemoet treden. En dan blijkt misschien wel, dat de werknemer zich verveelt omdat zijn direct leidinggevende niks wil delegeren. Of dat de werknemer zich heeft teruggetrokken, omdat eerdere goede suggesties die hij deed toch steeds van tafel werden geveegd.

De coach kan dan met de werknemer bijvoorbeeld bekijken hoe hij zijn werk ondanks of zelfs dankzij die leidinggevende aantrekkelijker kan maken. Of hoe de werknemer zijn suggesties dusdanig kan presenteren dat iedereen recht gaat zitten en oplet.

 

Wat hoort de werkgever hiervan? Alleen dat wat de werknemer hem wil vertellen. Hij is degene die met de werkgever gaat praten, tijdens en na de coaching – niet de coach.

 

 

Valentijnsdag: houden van je keuze

  tags:  coaching  persoonlijke-ervaringen 

Vandaag is het Valentijnsdag: de dag waarop van oorsprong anoniem de liefde werd verklaard aan een nietsvermoedende ander. Inmiddels staat deze dag voor niks anders meer dan vervlakking en ongebreideld consumentisme. ‘Koop mij en koop zo je liefde!’ gillen rozerode schattigheden in etalages hysterisch.

 

Een beetje jammer is dat wel, want de liefde verklaren behoort iets moois te zijn. Of op z’n minst een waardige aangelegenheid.

 

Vandaag doe ik het anders. Vandaag verklaar ik de liefde aan mijn zelfstandigenbestaan. Aan ZinVol! Dat is eigenlijk niet volgens de spelregels, want ik doe het niet anoniem, en ZinVol vermoedde ook al langer dat er wat gaande was tussen ons. Acht jaar, om precies te zijn. Is het dan nog wel zinvol om mijn liefde te verklaren?

 

Het is niet alleen zinvol, het is ook noodzakelijk. Als je acht jaar verder bent als zelfstandige heb je niet alleen zonnige verhalen te delen met anderen. Dan zijn er ook wel wat koudefronten geweest, wat periodes of mensen die de temperatuur onder nul deden dalen. Achteraf blijken de ijzige periodes en mensen me steeds weer het meest te hebben geleerd over mezelf, dus achteraf had ik die nooit willen missen. Wanneer ik echter midden in zo’n winter zit, wil de moed me nog wel eens in de schoenen zakken.

 

Daarom:

 

Ik hou van mijn zelfstandigenbestaan. Het geeft me de ruimte mezelf te ontwikkelen in het tempo dat bij mij past. Het brengt me op prachtige plaatsen en bij prachtige mensen die ik anders nooit ontmoet had. Het daagt me uit inventief te zijn als ik weinig mogelijkheden zie om te bereiken wat ik graag wil. Het vindt het leuk als ik mijn bestaan vier met even dansen op kantoor. Het verlangt gedrevenheid van me: alleen komen opdagen voor mijn werk is niet genoeg. Het vraagt me om een beeld van waar ik later naartoe wil, als ik nu even niet weet of ik een opdracht zal aannemen of niet. Het maakt me bewust van mijn eigen kracht: ik sta waar ik sta vandaag, door de keuzes die ik gisteren maakte.

 

 

Aan alle (toekomstige) zelfstandigen die dit blog lezen: vier je keuze. Heb een fijne Valentijnsdag.

 

Alles zelf doen als zzp-er?

  tags:  coaching  motivatie 

Veel zelfstandigen en freelancers denken dat ze alles zelf moeten kunnen. En veel zelfstandigen wíllen alles zelf kunnen. Van de belastingaangifte tot het ontwerp van hun logo.

Er is niks mis mee alles zelf te willen kunnen, maar ik heb het altijd een beetje zonde van mijn kostbare tijd gevonden. In 2000 begon ik als zelfstandig journalist. Ik wilde schrijven, en daar wilde ik dan ook de meeste werktijd aan kwijt zijn. Niet aan het opstellen van bijvoorbeeld mijn jaarrekening. Dus vanaf het allereerste begin zocht ik een accountant voor mijn jaarlijkse belastingaangifte en jaarrekening.

Ik wil je wat overwegingen meegeven, die je kunnen helpen te beslissen of jij alles zelf wilt doen. Neem een taak in gedachten die hoort bij zelfstandigen, bijvoorbeeld:

-         de administratie bijhouden
-         een website creëren
-         je belastingaangifte verzorgen
-         klanten werven (acquisitie)
-         een folder maken of advertentie opstellen
-         op tijd mensen terugbellen voor afspraken en dergelijke

Vraag je af:

Vind je het leuk om te doen?
Nee: denk je dat je het leuk gaat vinden, bijvoorbeeld als je eenmaal weet hoe het moet? Is het antwoord nog steeds nee: overweeg uitbesteden.

Kost het je moeite?
Ja: hoeveel tijd ben je ermee kwijt het onder de knie te krijgen? Heb je die tijd nu ervoor over? Als andere werkzaamheden op dit moment prioriteit hebben, overweeg dan op een later moment deze vaardigheid onder de knie te krijgen en het tot die tijd uit te besteden.

Doe je het op tijd?
Nee: waardoor komt dat? Heb je moeite met delegeren? Of weet je niet goed waar je moet beginnen?

Delegeren: mensen besteden hun opdrachten aan jou als zelfstandige uit. Als je daar zelf moeite mee hebt, zou het kunnen dat je perfectionistisch bent, of niet zo veel vertrouwen stelt in anderen. Deze houding kan schadelijk voor je (onderneming) zijn. Dit is niet zomaar een (rationele) kwestie van uitbesteden of niet. Waarschijnlijk heb je op dit moment meer aan bijvoorbeeld een counselling- of coachingstraject.

Een begin vinden: vraag een concullega of vriend(in) die je vertrouwt en die al ervaring met deze taak heeft, om met je te brainstormen over bijvoorbeeld de inhoud van je folder. Je kunt ook eerst een workshop volgen of boek lezen over het onderwerp dat je uitstelt.

Gebruik je het om belangrijker zaken uit te stellen?
Ja: oké. Is het dan mogelijk die belangrijker zaak uit te besteden? Nee: het kan je helpen een vast tijdstip in je agenda in te plannen voor de zaak die je uitstelt, of een gesprek dat je uitstelt van tevoren te oefenen zodat je weet wat je wilt zeggen. Gaat het erom dat je niet weet hoe je iets moet doen of waar je moet beginnen? Zie de antwoorden bij de vorige vragen.
 
Doe je het om geld te besparen?
Ja: dan heb ik een rekensom voor je. Neem je uurtarief. Reken uit hoeveel uur je per keer/week/maand bezig bent (geweest) met de taak. Vermenigvuldig je uurtarief met het aantal uren. Ga na wat de taak ongeveer had gekost als je die had uitbesteed. Heb je geld bespaard?
 
Besparen kán een goede reden zijn een taak zelf te doen, maar in een aantal gevallen, zoals een website creëren, kan het ook beter zijn te wachten tot je het geld hebt een professional in te huren. Net zoals jij graag ingehuurd wilt worden omdat jij een professional bent. Zou je zelf de website maken, of het gratis door ‘een neef’ laten doen, dan loop je een grotere kans de verkeerde indruk van je onderneming te geven. Deze schade weegt nooit op tegen je besparing!
 
Ten slotte: hoewel je van mij dus van harte alles mag uitbesteden wat je maar wilt, blijf wel geïnformeerd. Zorg dat je begrijpt wat een ander voor je doet. Je blijft bijvoorbeeld altijd eindverantwoordelijk voor je belastingaangifte, ook al stelt je accountant die op. Het is wel zo handig als je weet, of je laat uitleggen, wat de belangrijkste getallen betekenen en hoe de accountant daaraan gekomen is.