Omgaan met kritiek

Dit artikel is voor zelfstandigen die net als ik wel eens ondersteboven raken van kritiek.

Als je jezelf eenmaal regelmatig laat zien als zelfstandig professional, dan krijg je commentaar. (… en complimenten, die ook hoor.) Alles van goedbedoelde adviezen over wat je anders zou moeten doen tot regelrechte afwijzingen, wordt op je afgevuurd. Dat kan je aardig ontregelen. Misschien heb je daardoor zelfs wel eens overwogen ergens weer mee te stoppen: met een nieuwsbrief, met twitteren, met bloggen, met het geven van een workshop of het organiseren van een evenement …

Heel ZinVol is stoppen waarschijnlijk niet. Ja, als je niet langer je nek uitsteekt, komt er minder commentaar.  Dat is zo. Maar ja: als je jezelf niet laat zien, weet niemand dat je er bent. Klanten gaan dan naar je buurvrouw. Dat is nou ook niet de bedoeling.

Fijner is als je ontdekt hoe je kritiek constructief kunt oppakken of afhandelen. Bijvoorbeeld via een vaste route die je bewandelt na kritiek, zodat je je energie op ‘de paaltjes langs de weg’ kunt richten in plaats van dat je gedachten en gevoelens met je op de loop gaan.  Zo’n vaste route is vooral fijn als de kritiekgever maling had aan constructief communiceren. ;-)  Van commentaar kan je onderneming namelijk enorm groeien. Als bijvoorbeeld veel mensen een zekere drempel ervaren om bij je aan te kloppen, en één iemand is zo moedig je dat te laten weten. Haal je die drempel weg, dan maak je dus de toegang vrij voor meer klanten.

Als ik over de eventuele initiële klap die ik van kritiek ervaar heen ben, ga ik toetsen. 

  • Is het commentaar waar ik onmiddellijk wat mee moet doen?
  • Of kan ik het naast me neerleggen?

Even over dat tweede punt. Iemand op Twitter heeft ooit getweet: feedback zegt voor slechts 20% wat over de ontvanger en voor 80% wat over de gever. Ook als je nog zo je best doet objectief te blijven. Je spreekt immers vanuit je eigen wereldbeeld, ervaringen, houding, die is per definitie gekleurd.  Of, zoals Anaïs Nin schreef: ‘We don’t see things as they are, we see them as WE are.’ Dus niet alle verbeterpunten die we ontvangen, zijn punten waar we ook wat mee moeten doen.

Dan verder met het eerste punt. Wat kun je doen als je kritiek krijgt? Dit is mijn route. Ik ga na:

 

1 ‘Wat is mijn uitgangspunt? Hoe wil ik mijn onderneming voeren, waar sta ik voor?’ 

Als mensen bijvoorbeeld je toon niet heel zakelijk vinden, vraag je dan af of ‘zakelijk’ de uitstraling is die je nastreeft. Misschien ga je meer voor ‘benaderbaar’. 

 

2 ‘Voor wie is mijn materiaal bedoeld? Behoort mijn feedbackgever tot de mensen op wie ik me richt?’

Je tweet, webtekst, nieuwsbrief, enzovoorts die gaat over je werk is bedoeld voor een bepaalde doelgroep. Is bedoeld voor die mensen die ook echt behoefte hebben aan jou. Deze mensen wíllen juist graag wat over je werk horen. Ze vinden het fijn te ontdekken dat je er bent of zijn nog aan het beslissen of en wanneer ze een keer van je diensten gaan gebruikmaken. Wist je dat mensen een aantal keer van je moeten horen voor ze klant van je worden? De ene marketinggoeroe zegt: zeven tot tien keer. De ander heeft het al over minstens vijftig keer, vanwege de komst van internet. Internet is een oceaan waarin jouw stem gemakkelijk verdrinkt. 
Extra informatie is voor je doelgroep daarom best welkom. Het is niet erg als mensen die daarbuiten vallen zich afmelden of je unfollowen.

 

3 ‘Ben ik duidelijk over mijn uitgangspunten en in mijn materiaal?’ 

Ga dit niet in je eentje beslissen, maar schakel zeker ook hulptroepen in. Vraag wat mensen in je omgeving bijvoorbeeld welke toon zij terughoren in je materiaal. (Maak er een open vraag van! Laat ze niet kiezen tussen ‘zakelijk’ en 'benaderbaar’, dan stuur je te veel.) Als zij woorden teruggeven als ‘vriendelijk’ en ‘open’ dan weet je dat je benaderbaar overkomt. Of vraag mensen op welke doelgroep zij denken dat jij je richt. Komt dat overeen met het beeld dat jij probeert op te roepen?    

Nog iets over duidelijk zijn in je materiaal. Ik heb gemerkt dat je wie/wat/waar/wanneer-informatie het best overal kunt herhalen. Dus voor mij gold bijvoorbeeld: de locatie van mijn netwerkavonden niet alleen op mijn website zetten, maar ook in de bevestigingsmail voor iedere deelnemer, op de factuur en op de deelnemerslijst.

 

4 ‘Heb ik de boodschapper bedankt?’ 

'Bedankt voor je reactie.' Meer hoef je niet te schrijven. Eventueel kun je daarnaast nog vragen beantwoorden of een punt uitleggen dat de boodschapper onduidelijk was. Probeer echter niet de boodschapper te overtuigen alsnog aan jouw kant te komen staan.

 

Ik heb ook nog een stap 0: de voorbereiding.

Als ik iets compleet nieuws doe, of als ik een van mijn bestaande dingen aanpas, en verder regelmatig tussendoor: ik test alles. Vrienden encollega’s die ik vertrouw, en soms ook juist vage kennissen vraag ik allemaal uitgebreid om commentaar voordat ik echt naar buiten kom met mijn nieuwe of vernieuwde dienst. Als acht van de tien testers roepen dat ze onderdeel x missen of niet begrijpen, dan weet ik wat me te doen staat. 

Welke route bewandel jij als je commentaar krijgt? 

Dit artikel vind je tevens in mijn e-book: 'Richt je niet op naamsbekendheid. 25 opmerkelijke marketingadviezen voor zp'ers.' Deze is te bestellen als PDF voor € 4,99 inclusief 21% btw.