Zakelijk zijn en toch jezelf blijven

Ga ik naar een tapasavond van een vriendin, met een hoop wijn, ongein en leuke vrouwen en wie zit daar?

Een klant van mij.

Ga ik naar het filmhuis, een popquiz in de kroeg, de verjaardag van een vriend of – zoals afgelopen maandag – naar een dag ‘Best of Esther Jacobs’ en wie kom ik tegen?

Een klant van mij.

Sommige van mijn beste vrienden?

Klant van mij!

Kortom, mijn privéleven en mijn werk lopen voortdurend door elkaar. Of ik wil of niet.

En het zou op bijvoorbeeld zo’n tapasavond ondoenlijk zijn om krampachtig ondernemerscoach Miranda te spelen tegenover mijn klant

(“Interessant. Wat maakt dat je focust op de empanadas?”)

en tegelijkertijd vriendin tegenover mijn vriendin

(“Kreeg ik om drie uur ’s nachts een hoestbui door mijn verkoudheid, hoorde ik opeens naast mij ‘Zal ik een kopje thee voor je maken?’, nou dat is toch LIEF!”)

En ik blijk lang niet de enige. Grote kans dat jij dit ook in meer of mindere mate herkent. Dus. Zakelijk zijn en toch jezelf te blijven. Hoe dan?

Het begint bij vooral zelf bepalen hoe je wilt ondernemen en waarom.

Ja, wat een lekkere dooddoener hè. Wacht, ik leg het even uit: in sommige branches is het heel gewoon dat je goed nadenkt over met welk soort auto je komt voorrijden bij je klant. De juiste auto is heel belangrijk; er bestaat een onderlinge hiërarchie in automerken. Je auto mag vooral niet schreeuwen dat je denkt dat je belangrijker bent dan de directeur. Ofzo. Met je auto geef je al een statement af over je zakelijkheid en professionaliteit.

Ik als fietsende ondernemer luister daar altijd vol verwondering naar.

Je kunt hierin meegaan. Bijvoorbeeld omdat het je past omdat je dit zelf ook belangrijk vindt. Of omdat je het juist zo’n onbelangrijk detail vindt dat je er geen been in ziet erin mee te gaan. Als je auto je maar van A naar B brengt, vind je alles best.

Je kunt het ook opmerken en denken: ik ga het bewust anders doen. En dáár dan een statement van maken. Dan ben je nog net zo zakelijk als de rest. En toch jezelf. Zoals Visagist op de fiets. Van visagisten verwacht je dat ze met een auto komen, van onder tot boven volgeladen met cosmetica en accessoires. Deze visagist komt op de fiets bij je langs. Mits je in Den Haag woont. Ze wil groen ondernemen – en daar hoort een fiets bij.

Dat opmerken en het dan bewust anders doen, geldt voor alles waaraan je echte ondernemers meteen denkt te herkennen. 24/7 bereikbaar? Jij bent ’s avonds en in het weekend offline en dat staat ook in je e-mailhandtekening. Je bij één opdrachtgever over de kop werken als consultant binnen de interim-wereld? Jij komt maximaal twee dagen, punt. Zo houd je tijd over voor interessante kleine projecten ernaast, waar je dingen van leert die je juist aantrekkelijker maken als consultant voor een interim-klus!

You get my drift.

Wat je ook uit de tips hierboven haalt, is dat je wel communiceert hoe jij onderneemt.

Je hoeft het niet omstandig uit te leggen. Het gaat op zich niemand wat aan waarom jij maar één keer per dag je WhatsApp-berichten checkt. Maar meldt het wel. Online en offline. Dan weet iedereen om je heen dat je bericht even op zich laat wachten en dan hoeft niemand ’s nachts wakker te liggen van frustratie en ongeduld.

Dat communiceren geldt ook voor al jouw tapasavond-momenten in je zelfstandigenbestaan. Je bent ergens als privépersoon en dan ontmoet je opeens een klant van je. Nou, zég het maar gewoon: ‘Oh, dit is ook een beetje eh … maf. Komen we elkaar opeens hier tegen!’

Mijn ervaring is: zodra je het benoemt, is de situatie niet langer maf. Kan nu eenmaal gebeuren, dat je elkaar opeens tegenkomt.

(Je kunt er ook over nadenken waar je allemaal ‘aan blootgesteld’ wilt worden. Zo ga ik niet naar de sauna in mijn regio, want ik vind mijn klanten allemaal hartstikke leuk, maar ik hoef ze ook weer niet per se in volle glorie te zien – en vice versa.)

Tot slot nog twee dingen over grenzen.

Eén. Het kan voor iedereen fijn en prettig zijn ook die gewoon even te communiceren.

Als je vrienden bent met je klant en je gaat samen aan de slag, kun je iets zeggen als: ‘Zullen we na afloop van ons interview/onze sessie/onze fotoshoot nog even bijpraten over je vakantie?’

Dan weet je allebei waar je aan toe bent.

Twee. Je communiceert je ook suf op social media.

En wat laat je daar dan zien? Moet je altijd doen alsof het mooi weer is in jouw zelfstandigenbestaan (‘zakelijk’), ook als je depressief op de bank ligt met vierhonderd lege chocoladewikkels om je heen (‘jezelf’)? Nee, dat hoeft niet. Maar maak wel een keus in hoe en wanneer je laat merken dat je depressief op de bank ligt.

Als je op internet vol wanhoop schrijft dat je het allemaal niet meer aan kan en het even helemaal niet ziet zitten, geeft dit allesbehalve een signaal dat we je rustig voor jouw diensten kunnen inschakelen. Iets wat nog heel lang kan na-zeuren. Als je ons schrijft dat je een tijd geleden op de bank lag en het toen minder met je ging maar dat ‘het volgende artikel me toen erg geholpen heeft’ dan houd je het zakelijk en ben je toch jezelf. En niemand twijfelt erover je in te schakelen.

Ik zet het even scherp neer. Je hoeft niet krampachtig een griepje te verbergen natuurlijk.

Hetzelfde geldt voor ‘even snel tussendoor’-reacties.

Goed mee uitkijken. Als je als tekstschrijver ‘even snel tussendoor’ een reactie vol spelling- en grammaticafouten plaatst, doe je jouw reputatie geen goed. Die reactie kun je een dag of zelfs een uur later weer weghalen: het leed is dan al geschied.

Als je me dan nu excuseert: ik ga empanadas maken voor de volgende tapas-avond. Zie ik je daar, zeker?

NB. Behalve met tapas hou ik me al jaren bezig met hoe je kunt ondernemen op jouw manier: zakelijk en toch jezelf blijvend. Mail me als je daar een vraag over hebt.